Koolhovens Keuze- 29 oktober '26
Film Noir
Naast de western is film noir mijn favoriete genre, of misschien moet ik zeggen noir, omdat ik een purist ben en ik bij de mensen hoor die onderscheid maken tussen film noir en neo-noir. Film noir is een Amerikaanse misdaadfilmstijl (en genre) gemaakt tussen 1940 tot 1958 en wordt gekenmerkt door een pessimistische en cynische sfeer. Neo-noir zal ik later een keer behandelen, we kijken nu naar de oervorm.
Film noir vloeide voort uit de Amerikaanse hardboiled traditie, dat begon in de zogenaamde pulp-magazines in de jaren ’20. Misschien als tegenreactie op de escapistische grote en glamoureuze kleurenfilms uit Hollywood, vol pracht en positivisme, kwamen kleinere, donkere en cynische zwart-witfilms die weinig ruimte gaven aan het goede in de mens. Het expressionisme werd meegenomen door de gevluchte Duitsers, wat werd gekoppeld aan een urbane setting, die ook daadwerkelijk op locatie geschoten werden in plaats van in de studio. Expressief en gestileerd dus, maar wel met ook een extra shot realisme erin, wat het ook een ongekende grimmigheid gaf. Het is die combinatie van expressieve uitvergroting en streetsmart realisme dat het perfect maakt voor cinema, wat mij betreft.
Dit zijn vier voorbeelden van film noirs die je gezien moet hebben en te licenseren zijn via Filmservice.
The Maltese Falcon (1941, John Huston)
Wat weinig mensen weten is dat dit een remake was; het gelijknamige boek van Dashiell Hammett was al twee keer eerder verfilmd. Maar het was deze verfilming, het debuut van regisseur John Huston, die de klassieker werd en het was Humphrey Bogarts vertolking van Sam Spade die de blauwdruk werd van de cynische, hardboiled private detective die verzeilt raakt in een smerige zaak.
Sunset Boulevard (1950, Billy Wilder)
De Joodse Billy Wilder verliet Duitsland één dag na de Rijksdagbrand in 1933, en de nazi’s net aan de macht waren gekomen. Via Parijs kwam hij in Hollywood waar hij eerst als schrijver en later ook als regisseur doorbrak. Sunset Boulevard is slechts een van de vele meesterwerken die hij er maakte. L.A. Noir op zijn best.
The Third Man (1949, Carol Reed)
Kijk, daar ga je al. Dit is een Engelse productie die zich afspeelt in het Wenen van vlak na de oorlog, maar met de Amerikanen Joseph Cotten en Orson Welles. We geven de film maar het voordeel van de twijfel, qua film noir. Perfecte film, geniaal geregisseerd en prachtig geschoten. Spannend en betekenisvol.
Touch of Evil (1958, Orson Welles)
Een van mijn favoriete films van een van mijn lievelingsregisseurs. Misschien wel het beroemdste openingsshot ooit is slechts het begin van deze barokke, geniale misdaadthriller met Charlton Heston als Mexicaanse advocaat die in een Amerikaans grensstadje begint te vermoeden dat de autoriteiten vies spel spelen.
Het allermooist is natuurlijk om een klein film noir-festival te organiseren. Met deze vier films bestrijk je de hele periode en doe je de doorgewinterde cinefiel als die geïnteresseerde nieuweling een groot plezier.
Groet,
Martin Koolhoven xxx!